Jak korzystać z archiwum

Ta strona wyjaśnia, jak korzystać z archiwum — jak znajdować materiały, czytać je i zabierać ze sobą. Wszystko, co tu opisano, działa bez konta i bez żadnej specjalnej wiedzy. Jeśli umiesz korzystać z wyszukiwarki, umiesz korzystać z tego archiwum.

1. Co przechowuje to archiwum

Archiwum przechowuje sześć rodzajów materiałów: artykuły (teksty pisane), audio (nagrania i podcasty), wideo, dokumenty (pliki PDF, skany, opracowania), obrazy (fotografie i grafiki) oraz zbiory danych (ustrukturyzowane dane, które możesz pobrać i z którymi możesz pracować). Każdy pojedynczy materiał — czy to fotografia, nagranie, czy raport — ma własną stronę z opisem, samym plikiem i wszystkim, czego potrzebujesz, aby odnaleźć go ponownie albo go zacytować. Archiwum zbudowane na tym oprogramowaniu może pomieścić wszystko — od garstki rekordów po miliony; to, co widzisz tutaj, to własna kolekcja tej instalacji.

2. Wyszukiwanie: jedno pole znajduje wszystko

Pole wyszukiwania znajduje się u góry każdej strony. Wpisz, czego szukasz, i naciśnij Szukaj — archiwum przeszukuje pełny tekst każdego opublikowanego rekordu: tytuły, opisy, streszczenia, notatki i tekst artykułów. Nie musisz wiedzieć, gdzie coś jest złożone; jedno pole sięga wszystkiego.

Obok pola jest mała lista rozwijana z napisem Wszystko. Zostaw ją tak, jak jest, aby przeszukać całe archiwum, albo otwórz ją, aby ograniczyć wyszukiwanie do jednego rodzaju materiału — tylko audio, tylko dokumenty i tak dalej. To często najszybszy sposób, aby przyciąć długą listę wyników.

3. Zawężanie: filtry fasetowe

Wyszukiwanie częstego słowa może zwrócić bardzo dużo. Tu wkraczają filtry na stronie wyników — archiwum nazywa je fasetami. Każdy rekord jest klasyfikowany wzdłuż kilku osi, a każda oś pojawia się obok twoich wyników ze swoimi najczęstszymi wartościami i liczoną na żywo liczbą trafień, jaką zostawiłaby każda z wartości:

• Temat — tematy, których rekord dotyczy.
• Miejsce — miejsca geograficzne, z którymi jest związany.
• Język — język treści rekordu.
• Współtwórca — zaangażowane osoby: autorzy, mówcy, fotografowie.
• Gatunek — rodzaj materiału: świadectwo, analiza, raport i tak dalej.
• Część — większe dzieło, do którego rekord należy.
• Kolekcja i Seria — kuratorowane grupy prowadzone przez archiwum.
• Dostęp — czy rekord jest publiczny, czy tylko dla członków.

Kliknij wartość, a lista wyników natychmiast się zawęża. Filtry z różnych osi łączą się swobodnie: na przykład wszystkie rekordy audio po niemiecku na temat edukacja. Każdy aktywny filtr jest pokazywany jako mały, usuwalny znacznik nad wynikami — kliknij jego × i filtr znika. Nie możesz się zgubić: znaczniki zawsze pokazują dokładnie to, co aktualnie zawęża twój widok.

4. Przeglądanie zamiast wyszukiwania

Nie musisz zaczynać od słowa wyszukiwania. Tam, gdzie oś filtra zawiera więcej wartości, niż mieści pasek boczny, możesz otworzyć pełny indeks alfabetyczny tej osi i przeglądać go litera po literze — każdy temat, każde miejsce, każdego współtwórcę w archiwum, każde z liczbą rekordów. Wybierz wartość i już patrzysz na jej rekordy. Kafelki na stronie głównej też są punktami wejścia: prowadzą do głównych sekcji witryny.

5. Czytanie strony rekordu

Otwórz dowolny wynik, a dostaniesz pełny obraz na jednej stronie: opis, czym to jest, sam plik — odtwarzany bezpośrednio na stronie w przypadku audio i wideo, pokazywany dla obrazów, oferowany do pobrania dla dokumentów i zbiorów danych — a do tego kto go stworzył, kiedy i gdzie przynależy, częścią jakiego większego dzieła jest, oraz powiązane rekordy warte obejrzenia w następnej kolejności. Klasyfikacje na stronie rekordu są linkami: kliknij tam temat albo miejsce, a przeskoczysz wprost do wszystkiego innego, co jest pod nim złożone.

6. Zapisywanie, cytowanie i udostępnianie

Każdy rekord nosi stabilny link, który nigdy się nie zmienia — zakładka albo link wklejony do pracy będzie działać także jutro i za rok. Do cytowania każda strona rekordu oferuje gotowy cytat w formacie Chicago, APA lub MLA: skopiuj ten, którego oczekuje twoja szkoła, uczelnia albo wydawca. Dokumenty są zaprojektowane tak, by opuszczać ekran — to, co pobierzesz albo wydrukujesz, ma być użyteczne w realnym świecie.

7. Czytanie we własnym języku

Przełącznik języka — przycisk 🌐 w prawym górnym rogu — wymienia wszystkie języki, na które ta witryna została przetłumaczona. Te tłumaczenia robią opiekunowie archiwum, a nie maszyna czy zewnętrzna usługa: wybór języka po prostu przeładowuje stronę w tym języku, właśnie tutaj, na tej witrynie, pod jej własnym adresem (strony niemieckie mieszkają na przykład pod /de/…), i nic o twojej wizycie nie jest nigdzie wysyłane. To, które języki się pojawiają, zależy od pakietów językowych zainstalowanych w tej instalacji; angielski jest oryginałem, a wszędzie tam, gdzie tłumaczenie ma lukę, wypełnia ją tekst angielski. Jeden wyjątek: dokumenty prawne zawsze pozostają w języku, w którym wydał je operator archiwum. Treść archiwum również występuje w wielu językach — faseta Język pozwala jednym kliknięciem wywołać wszystko, co jest przechowywane w konkretnym języku, a pisma pisane od prawej do lewej, takie jak arabski czy hebrajski, są wyświetlane poprawnie w całym systemie.

8. Obszar członków, w skrócie

Czytanie, wyszukiwanie, pobieranie, cytowanie — nic z tego nie wymaga konta. Obszar członków istnieje dla ludzi, którzy pomagają budować archiwum: członkowie przygotowują nowe rekordy w prowadzonej krok po kroku pracowni, opisują je i klasyfikują, przesyłają pliki i przekazują je do recenzji, zanim cokolwiek zostanie opublikowane. Każdy może zarejestrować się jako członek podstawowy; o dostęp badawczy można poprosić z wnętrza obszaru członków, a role kuratorskie są nadawane osobiście przez opiekunów archiwum. Jeśli chcesz tylko czytać, nic z tego nie jest ci potrzebne.

9. Jeśli coś nie działa

Jeśli link jest zepsuty, wyszukiwanie zachowuje się dziwnie albo strona nie chce się załadować, powiedz nam o tym, proszę — kanały kontaktu są wymienione w stopce każdej strony. Tym archiwum opiekują się ludzie, nie korporacja, i czytamy to, co do nas dociera.